şimdilik...

dolfincim "çantanda ne var"cılık oynamaya seçmiş beni.
hah hay...
ama müsade istemek durumundayım bugün için.
zira cep tilifonum ile çektiğim resimleri bilgisayara aktarma kabiliyetim yok şu an.
e fotmak lakabındaki fotoğraf makinesi de yanımda değil maalesef.
haliyle yarını bekletmek zorundayım.
bugün için ise sizlere ortaya karışık güzel kelimeler hazırladım.
dersimiz yörük dili kelimeleri 8)

çok şirinler.
pek çoğu tanıdık zaten, ama bilmediklerim de vardı.
şu an okuduğum kitapta yörüklerin hayatına dair bişeyler de öğreniyorum ve yaşamlarına tanıklık ediyorum biraz.
konu oradan çıktı yani.
kitapta geçen bazı kelimelerden.
ama kelimelerin pek çoğu mersin civarı kullanımıymış.
onu da öğrendim.
paylaşayım dedim.
"kelime" sever bir grubuz ne de olsa 8)
buyrun:

acar-->yeni (acar ayakkabılarımı giydim bugün)
abbacık-->temiz (abbacık çarşaflarda yatırdım misafirleri)
çöğdürmek-->çiş yapmak (tuvalet bulamazsan şuracığa çöğdürüver)
dingildemek-->sallanmak, oyalanmak (acelemiz var diyorum, dingildeyip duruyor)
dinelmek-->ayakta durmak (ne dinelip duruyon başımda, git otur!)
horanta-->aile fertleri, kadınlar ve çocuklar (eee...horanta ne alemde?)
keleş-->yakışıklı sevimli (aman da benim keleş oğlum....)
sarkıtmak--> uzatmak, göndermek (oradakilere bi selam sarkıttı)
seyirtmek-->koşmak (bak geç kalacaksın, seyirtiver)
söbüce-->dik, uzun, ince, zayıf (yanında da söbüce bi adam...)
zorsunmak--> gücüne gitmek, isteksizlik (yemek yapmaya zorsundum bugün)
zıylan-->kaygan(yerler pek zıylan, dikkatli yürü)

cümlemize hayırlı olsun 8))

şifreli...

öğrenmeyi en çok istediğim dildi, çocukken.

annem ve Hülya ablam mutfakta bulaşık yıkarken, son derece seri bir şekilde konuşurladı.
halamlarda akşam yemeği yemiş olurduk.
sofra toplanıyor veya toplanmış olurdu.
bulaşık makinesi falan yok o zamanlar.
ocakta ısıtılan sıcak suyla yıkanacak tüm tabaklar bardaklar.
annem ve Hülya ablam beraber yıkarlardı bulaşıkları.
biri yıkarken biri durulardı.
ve çok gizemli bulduğum bir dille konuşurlardı.

hülya ablam.
halamın kızı.
hem ablam, hem -aradaki yaş farkına rağmen -arkadaşım.
hem güzel.
hem çok eğlenceli. (espri kelimesini onunla tanıdım ben mesela. benim için kelimenin tek karşılığı hülya ablamdı)
hem tiyatro okuyor DilveTarihCoğrafya Fakültesinde
hem sırlarını benimle paylaşıyor, gerçek sırlarını.
hem çok seviyorum onu.
hem hayranım.

işte o hülya ablam ve annem, henüz ben sır paylaşacak yaşa gelmeden önce, gizli bir dille konuşurlardı.
mutfak kapısı yarım kapalı olurdu.
ocakta demlenmeye bırakılmış çay, çay buharından buharlanmış mutfak camları, tezgahta kirli bulaşılar, şimdi güçlükle hatırlayınca bile beni duygulandıran o lezzetli ses tonları...
annem ve Hülya ablam gizli şeyler konuşurlardı mutfakta bulaşık yıkarken.
konuştukları dili öğrenebilmek ve konuşabilmek sihirli bişeydi benim için.

sonra öğrendim.
hiç bir zaman onlar kadar hızlı konuşamadım ama öğrendim.

o sebeple,
şifrelenmesi nasıl olursa olsun, tüm gizli diller o dili anımsatır bana.
biraz da hüzünlendirir aslında.

hülya ablam 1993 yılında, yaklaşık 6-8 aydır kanser hastalığıyla boğuşuyor ve yine de gülümsemeye gayret ediyorken, bir trafik kazasında öldü aniden.
oğlu 5 yaşındaydı, şimdi fırlama bir delikanlı oldu annesinin gözlerini ve espri zekasını taşıyan.
hülya ablam ise hiç yaşlanmadı.
öldüğünde olduğu gibi hep 33 yaşında kaldı.
sanıyorum annem de bir daha hiç kimseyle öyle konuşmadı.

yabancı dil bilmek bir artı puan oldu ya yaşamımızda....
hiçbir dil, seri bir şekilde konuşmayı ve anlamayı beceremediğim o dil kadar ulaşılmaz gelmedi bana.

?

libis mılakabis adarubte enos royızayte

diye yazdım mutfakta asılı duran beyaz tahtaya.

8)

büyük keşif

kış demek masraf demek yahu.
evde:
"halı ince, değiştirip daha kalın bir halı kaplayalım" diye halı aldık. kapladık.
arabada:
"lastikleri kış tipi yapma zamanı geldi, kar da gelmeden değiştirmek gerek" diye düşündük. sel geldi, arabayı aldı, gidip yeni pabuçlarını giydirdi, getirdi.
kendimizde:
"bot lazım, bi de uzun hırka fena olmaz" durumu vardı. gidip onları aldık.
mağaza dolaşırken çok havalı bir şapka gördüm. siyah, geniş kenarlı falan bişey. "e hi pek havalıymış" diye taktım kafama.
"tamam alıyoruz" dedi sel.
ben mırın kırın ettim
o direndi
aldı sonunda şapkayı da.
söylendim:
sen bugün çok masraf yaptın bana.
lastikler,botlar, hırkaydı, şapkaydı derken....
yok canım, ben kendim için yaptım sayılır onları dedi.
lastikler senin güvenliğin için.
senin güvenliğin benim için önemli.
diğerlerine gelince:
ben çocukken fark ettim bunu biliyor musun?
neyi?
bir erkeği çekici kılan şey yanındaki kadındır işte, onu.
sen yanımda ne kadar güzel, ne kadar hoş olursan, etraftaki kadınların bile bana bakışı değişiyor.
benim süsüm sensin.

buyur!
ne bu şimdi, iltifat mı?
zeka mı?
bunu keşfetmiş olmasına mı takılayım-ki daha önce de bahsetmişti bundan, aslında yeni bir keşif değil yani-
yoksa adamın çocukken bile buna kafa yormuş olmasına mı şaşırayım.
üstelik paranoyak bir tip olsam,
bana hediye almak istemesinin altında beni mutlu etmek mi var,
dolaylı yoldan etraftaki kadınların ilgisini çekmek arzusu mu var diye kafayı takar arıza çıkartırım 8)))
neyse,
aldıkları gerçekten ihtiyaç olduğu için ses etmedim fazla ama.
bir gün zengin olup da beni mücevherlere boğmak isterse (!), altında bir çapanoğlu arayacağım garanti.

içimizdeki çocuklar ve gerçek benler

İki bina arasındaki üç tarafı çevrili, bir tarafı ve tepesi açık bir bahçedeyim şu an.
Bir tahta masada çadır bezinden yapılma bir kamelya altında, çadır bezinin su geçirmeme özelliğine güvenerek oturuyorum ve yağmur sesinden başka pek bir ses duymadan yazıyorum.
Pozisyonumdan ve maaşımdan pek memnun olmadan burada çalışmaya devam ediyor olmamın sebeplerinden biri bu ortama ulaşılabilirlik.
Şirketten çıktım, 5 dakika yürüdüm, yolda saksağanlara gülümsedim ve buradayım.
Aslında kitap okumaya geldim.
Ama yolda, içimizdeki çocuk dediğimiz şeyin aslında bizzat ve gerçek “ben” olduğunu;
Bu duygu ve davranışlara içimizdeki çocuk diyen dışımızdaki biz’in ise öğrenilmiş, mecburi sahiplenilen kişilik olduğunu düşündüm.
Çünkü:
Toplantı odası dağılıyordu ben çıkarken.
Son kalan iki kişiye takıldı gözüm.
2 çalışan
2 erkek
2 çocuk
Tek kanadı açık kapıdan geçmek üzere aynı anda hamle yapan 2 adam yine aynı anda çekilip birbirlerine yol verdiler.
1 kapı-2 adam.
Önce sosyal öğretiler ağır bastı. “buyur sen geç”cilik yaptılar.
Sonra yine nezaket ağır bastı. “yok estağfurullah, sen geç” oldu.
Sonra..
Sonra çocuklar çıktı ortaya.
Her iki adam da birer adım geri attı diğerine yol vermek için.
Aynı anda geri giden iki adam yine aynı hizada itiştiler.
Biraz cüssece iri olanı, diğerini fiziksel üstünlüğünü kullanarak öne itmeye çalıştıysa da, kısa boylu ufak tefek olanı fiziksel dezavantajını, inatçı karakteri sayesinde bertaraf edip ayak diremeyi ve kapıdan bir adım daha uzaklaşmayı becerdi.
Kapıdan çıkmadıkları gibi, gitgide uzaklaşan iki adam, benim görüş mesafemden çıkarak, toplantı odasının derinine doğru kaçışırken, (biri diğerini öte itip zoraki çıkartmasın diye gerçekten gülüşerek geriye kaçıştılar) ciddi bir toplantıda sorumluluk sahibi yüz ifadeleriyle oturan, kararlar üreten “dışındaki ben”lerin, “içindeki çocuk”lara teslim oluşunu izledim. gülümsedim.

Kartımı okuttum çıktım.
Yağmur çiseliyordu.
Yürüdüm.
Gelip buraya oturdum.
Yağmur hızlanmış durumda.
Ellerim soğudu.
Tam karşımda 10 adım falan ilerimde yaprakları tam da fosforlu kalem sarısıyla boyanmış gibi duran bir ince ağaç var.
Yan tarafımda ise yine aynı fosforlu kalem serisinin pembe ve turuncuları kullanılarak ve araya mürdüm, sarı, yeşil gibi renkler katılarak boyanmış küçük çalılar sıralanıyor.
Etkileyici.
Yağmur azaldı sanırım, ses yavaşladı.
Yürüyecek 5 dakikalık yolum var.
Buradan kalksam iyi olacak.
İçimdeki ben üşüyüp, ıslanıp, hatta işi de asıp burada kalmak, kitap okumak, yağmur sesi dinlemek istese de, sorumluluk sahibi ben’in öğle molası bitiminde şirkette olması gerekiyor.

ana britannica

tarih mi oldu bunlar?

bizim vardı 24 cilt.
vaktiyle teker teker almıştık.
gazetelerin ansiklopedi savaşlarından önceydi.
(o kadar tarih yani)
abone mi ne olunuyordu galiba.
sonra ayda bir mi, iki ayda bir mi ne, posta ile geliyordu.
çocuktum.
sevinirdim.
salonda duran kitaplığın alt rafında dizli dururlardı.
dönem ödevleri, ders araştırmaları falan gibi durumların ilk müracaat noktasıydı.
e gugıl yok yabi o zamanlar.
ne gugıl, ne internet var hayatımızda.
ansiklopedi önemliydi.
hem de çok önemli.

severdim okumayı.
öyle belli bir konuda araştırma yapmak için değil tek,
gazete, dergi karıştırır gibi okumayı severdim.
tv karşısında, herhangi bir programı seyrederken mesela.
elimde bir cilt ana britannica.
rasgele açılan bir sayfa.
alfabetik sırada maddeler.
tarih, bilim, edebiyat,coğrafya....
ne ararsan var.
okurdum.

sonra,
gugıl çıktı mertlik bozuldu.
internette sörf aldı benim anabirtannica ciltlerinden herhangi birini alıp rasgele sayfa açma merakımın yerini.
biz taşındık.
salondaki eski kitaplık taşındı.
britannicalar taşındı.
sonra ben evlendim taşındım.
aramıza mesafe girdi eski "hobi" malzemelerimle.
nerden aklıma geldi bilmiyorum ama geldi işte.
annemlerin evinde, herhalde kardişin odasında uyuyorlar şimdi.
kimse ilgilenmiyor onlarla.
terk edilmiş gibiler.
üzülüyorum.

evde yeni bir düzenleme yapıp, onları alsam mı acaba?
kucağında laptopla oturup tv seyrederken gugılda ne arayacaksın ki?
oysa onlar öyle mi!
seç bir cilt
aç ortadan rasgele bir sayfa
bir sürü bilgi karşında.

düşününce özledim ansiklopedilerimi.
siz de hatırlayın onları istedim
8)
bu hesapsız yazının sebebi budur.

yıllar sonra...

çocukluk arkadaşımı buldum feysbukta.
Sanırım 8-10 senedir iletişimimiz yoktu.
Okul yıllarında 6-7 sene kadar bir süre neredeyse yapışık yaşadığım biriydi. “biz”dik.
Sonra “ben” olma dönemi geldi.
Ben çoğaldıkça biz azaldı.
Yoo, aramız bozuldu, küstük, bilerek uzak kaldık gibi birşey değil söylediğim.
Yetişkin olmaya başladıkça ve yollar farklılaştıkça istemeden uzaklaştık.
Daha çocukken diyebileceğim bir yaştan itibaren doktor olmaktı hayali.
Oldu.
Son görüştüğümüzde bir de sevgilisi vardı, yine doktor olan. (bu hipokrat yemininde mi var?ataletim, sen birinci ağızdan bi cevaplasan? Neden doktorların eşi hep doktor, hadi bilemedin hemşire olur? Başka çevreler için vakitleri olmadığından mı, aynı dili konuşacak birine ihtiyaç duyduklarından mı?)
Sonra araya mesafe girdi.
Fiziksel mesafe değil, daha ciddi mesafe.
Belki birkaç yıl konuşmadık.
Ne saçma.
Onu aradığımı ama bir türlü ulaşamadığımı hatırlıyorum, sonra pes etmiştim.
Bir gün, iş yerinde kaldığım bir öğlen, sabit telefondan çevirdim numarasını.
Açıldı!
Şakındım, hatta hazırlıksız.
Numarasının değiştiği varsayımından hareketle planlamadan aramıştım.
Açıldı!
O benden şaşkın.
Benden heyecanlı.
Tuhaf biçimde suç üstü yapılmış biri psikolojisinde.
Konuştuk.
Hesap sormadım (ne hakla ki zaten)
Ama hesap verdi, itiraf etti diyeyim hatta.
Evlenmiş.
Hani o bildiğim sevgilisiyle.
Neden haberim yok dedim.
Söyleyemedim, utandım dedi.
Ama neden dedim.
Bilmiyorum dedi.
Biraz anladım.
Onu çok iyi tanıdığım için biraz anladım yine de.
3-5 konuştuk.
Ciddi sağlık problemleri vardı kız kardeşinin.
İnsanı kendi dünyasını kurmak ve yaşamaktan uzakta bırakabilecek problemler.
Onunla ilgilenmek, onu yaşamak mecburiyeti benim gözümde geçerli sebepti.
Suçlamadım.
Sadece, sadece biraz korktuğumu anımsıyorum onun adına.
Kardeşinin durumunun onu da benzer sağlıksız hale getirebileceğinden korktum.
Hassas bir mevzuydu zaten.
Fazla ilgilenmeyi, sormayı, öğrenmeye, yardımcı olmaya çalışmayı mümkün kılmayan bir problemdi.
Sonra yine aradım.
Hep ben, her seferinde ben aradım.
Vaktiyle “biz” yakınlığında olduğunuz birine kapris yapmak hem kolay değil, hem manasızdı.
Aradım.
Ama yetmedi.
Benim de hayatım, kimi zaman sevinçlerim, kimi zaman hüzünlerim, işim, çevrem, arkadaşlarım, ailem....
Hepsi ondan uzaktı.
Yine koptuk.
Geçen haftaya kadar.
Çağımızın süper sosyalleşme haberleşme aracı, “işte hayatınız” tadındaki sürprizlerin kaynağı feysbukta buldum onu.
Adı, bildiğim soyadı ve peşinde bilmediğim bir başka soyadı.
Adını hatırladım sevgilisinin. Gördüğüm soyadına ekleyip sordum gugıla.
Doğru.
Demek ki hala evli aynı adamla.
Resmine baktım, aynı.
Bunu maalesef pozitif bir şey olarak söyleyemiyorum.
Aynı görüntü.
Çok çalışkan lise –ortaokul öğrencisi.
Saçlar, gözlükler, giyim tarzı....
Üzüldüm.
Neden üzüldüm gerçekten bilmiyorum ama üzüldüm.
Önce bir mesaj yolladım ona.
Adı ve arkasına soru işareti.
Cevap birkaç gün sonra geldi.
Adım ve peşinde bir soru:
Gerçekten sen misin?
Bir de benim çoktan unuttuğum bir kelime.
Ona taktığım isim.
Anlamsız bir kısaltma.
Okuduğum bir romanda geçen tuhaf bir kelimenin kısaltması.
Bu kelimeyle, isimle diyeyim, imzalamış küçük mesajını.
Arkadaş eklemiş beni, kabul ettim.
Kabul edince görebildim diğer resimlerini.
Biraz yanılmışım.
Biraz değişmiş.
Şaşırtıcı biçimde annesine benzemiş.
Annesini, onu görünce hatırladım.
Aklımda hiç kalmayan görüntüsünü, onun resimlerine bakınca hafızamda cap canlı buldum.
Hiç benzemezdi oysa.
Şaşırdım yine.
Üzüntüm geçmedi ama.
(kendime not. Anneme benziyor muyum? Kimi zaman benzettiğim resimlerim oluyor. Ama dışardan bi göze sormalı. Ay umarım benziyorumdur)
Tekrar yazdım ona: iyi misin diye.
Cevap kısaydı:
Bilmem. Sen?
“Bilmem”
Durdum.
Gerçekten durdum.
Bunca yıl sonra bana kısaca “iyiyim” diyememiş olması düşündürdü beni.

Henüz devamını bilmiyorum.
Sadece bu kadar onun hakkında yıllar sonra öğrendiğim.
Tıp kongresinde birkaç resim.
Tarzı hiç değişmeyen ama yüzü iyice annesine benzeyen iyi olup olmadığından emin olmayan bir “kadın”
Çocukluk arkadaşımı buldum.